एक वेडपट शोककाव्य- शाहनाझ बशीर

एक वेडपट शोककाव्य

एका उदासल्या सकाळी, प्रसन्न हवा असताना

चित्र दिसते, एक सैनिक एका तरूण पोराला बदडतोय

मार देत्या छडीचे तुकडे पडल्यानंतर

त्याच्या कोवळ्या पाठाणावर रायफलच्या दस्त्याचे आघात.

मी घाईघाईने गोळ्यांच्या स्ट्रिपमधून सातवी गोळी काढून गिळतो.

कॉफी टेबलवर पडली आहे गोळी ‘मला काय त्याचे’ नावाची.

तिथेच भिरकावतो मी विस्कटलेली घडी ‘दैनिक सुतका’ची.

भेडसावणाऱ्या मथळ्यांनी कंटाळून गेलोय आता.

सुबक देखण्या फॉन्ट्समध्ये लपेटून खात्री देत रहातात अधिकाधिक कत्तलींची.

पानावर अधिक बातम्या कोंबल्या जाणार नाहीत

नाहीतर रक्ताचे बारीक तपशील निथळू लागतील त्यांतून.

पलिकडच्या खोलीतला टीव्ही आता जबरी नाश्ता घेऊन बसलाय.

निराशेच्या जळक्या टोस्टवर रागाचा बरबटा आहे.

प्रत्येक चॅनेलवर मला दिसतात स्त्री-पुरुष

सोज्ज्वळशा चहाच्या कपांत आपली सारी असत्ये बुडवूनबुडवून

चावत रहातात जोरजोरात.

आम्ही त्यांना सांगायला हवं ना की आम्ही आता एकदम तय्यार आहोत.

सुतकाच्या पुढल्या उबदार मोसमासाठी.

शोकगीतांचे शब्द आठवून तालमी करतो आहोत.

आणि वजनाला हलक्या शवपेटिकाही मागवून ठेवतोय.

कबरींवरच्या शिळांवर कोणतीबरं काव्यपंक्ती कोरावी, विचार करतोय.

नियतीचा खेळ चाललाय पत्त्यांचा

जगण्या-मरण्याचे पत्ते पिसतेय.

या जुगारात सापडणारा मी असेन किंवा तू असशील.

किंवा बाहेर काय चाललंय ते पाहायला

खिडकीपाशी जो प्रथम पोहोचेल तो... कोसळेल खाली.

हलक्याशा शवपेटिका, कोरलेल्या शिळा,

सुंदर कशिद्याची हिरवी मखमल

सोनेरी अरेबिक अक्षरांच्या नक्षीने सजलेली.

किंवा, कोण जाणे कदाचित्... हॉस्पिटल्सच्या स्ट्रेचरसोबत स्वच्छ लोकरी ब्लॅंकेट्स

पण कसंही असो, एक लांबलचक कविता विलाप करते आहे कत्तलींच्या काळासाठी

आणि साऱ्या प्रदेशावर बॉम्बवर्षावाचा गालिचा अंथरण्याच्या धमक्यासाठी...

अगदी निरर्थक वेडपट शोककाव्य आहे ते.

फेकून द्या लेखण्या, बंदुका आणि दगड...

त्यांच्या मुख्य प्रवाहातून येणारी कत्लेआम

घेऊन येणार आहे सर्वांसाठी मुक्ती.

आम्हाला काही वाटत नाही, रक्त येत नाही, समजत नाही,

आम्हाला भूतकाळ माहीत नाही.

आम्हाला नाही माहीत कसा वाटतो सैनिकाकडून होणारा बलात्कार...

त्याच्या नीतीधैर्याला सतत मालिश लागते राष्ट्रवादाच्या तेलाची

जे गाळून काढलं जातं कुनान-पोशपाराच्या स्त्रियांच्या आसवांपासून.

आम्हाला कुठे काय झालंय कधी... आमच्या म्हाताऱ्याकोताऱ्यांना, स्त्रियांना, मुलांना- काहीच तर नाही झालं आम्हाला...

तुम्ही आम्हाला जे सांगताय ते सारं सत्यच- आम्हाला कसं कळणार बाबा?

आम्ही कोण लागून गेलो, जाणणारे? आम्ही तर निःसंवेद...

आम्हाला दुःख होत नाही, आम्हाला गरजा नाहीत, आकांक्षा नाहीत...

भविष्याचं आम्हाला काहीही माहीत नाही.

आम्हाला हे माहीतच नाही...

अस्तित्वात असणं कसं वाटत असेल? माहीत नाही...

शाहनाझ बशीर (काश्मिरी कवी)

------------------------

A nonsense elegy

On a sad morning in a happy weather,
In a picture, a soldier is beating a young boy
With the butt of his rifle after his cane on his youthful back
Has crashed into splinters and flinders.
I urgently pop the seventh pill from the strip
Of Tablet Indifference, lying on the coffee table,
On which I toss the oddly folded The Daily Mourner
After being bored by the frightening headlines,
Which in the garb of elegant fonts promise more massacres,
Vow that the news would not fill the page
Lest scribbled with details of blood.
The TV in the other room has begun its own heavy breakfast
Of anger splattered on burnt toasts of hopelessness.
On each channel I see men and women munching hard
On their own lies dipped in the teacups of sophistry.
Why shouldn’t we tell them all at once that we are becoming fit
For the next summer of mourning,
Rehearsing the lyrics of death already
And placing orders for new lightweight coffins,
Thinking of verses to carve on gravestones.
It’s like a game of whist in which fate shuffles
The cards of life and death
For the gamble of it-could-be-me or it-could-be-you
Or the one who will be the first to go to the window
To have a look at the scene on the street, and would fall
For the lightweight coffins, engraved tombstones,
A green velvet pall elegantly embroidered
In golden Arabesque calligraphy.
Or, who knows, in clean mink blankets along with hospital stretchers.
However, long, a poem laments on the times of massacres
And on threats of carpet bombings, it’s an elegiac nonsense.
Throw your pens, guns and stones, their mainstream of mass murder
Has freedom for everyone.
We don’t feel, bleed, understand, we don’t know the past,
We don’t know how does it feel like being raped by a soldier,
Whose morale must always be massaged with the oil of nationalism,
Extracted, distilled from tears of the women in Kunan-Poshpora.
Nothing ever happened to us, to our old, women, children
All you tell us is true, how are we to know?
Who are we to know? We are oblivious,
We don’t pain, need, aspire, we don’t know about future
We don’t know how does it feel like being…

By –ShahNaz Bashir (Kashmiri Poet and Author)