दगड- शाहनाझ बशीर

दगड

धुळकट, घट्टे पडलेले आशेचे हात

लिहीत असतात जडशीळ, कठोर वाक्ये दगडांनी

आणि फेकत रहातात

शब्द... एकेक.

कागदी गल्ल्यांमध्ये, बोळांतून, रस्त्यांवरून

ते घरंगळून पडतात आणि ढीग साचतो शब्दांच्या धुळीचा:

सत्याच्या कचऱ्याचे ढिगारे, आणि दगडांची बाराखडी.

चौकांमधून, तिठ्यांमधून आणि

संघर्षाने शीर्ण झालेल्या शहरातल्या बर्बरांचे रक्षण करणाऱ्या

लोखंडी काटेरी कुंपणांजवळ विखरून रहातात

थडग्यांवरच्या दगडी लाद्यांनाही पाहून भेदरतात ते

पण तरीही स्वप्नांचे डोळेही काढून न्यायच्या आज्ञा सोडतात सटासट

दगडांमागची रहस्य जाणण्यासाठी.

सदसद्विवेकाच्या कलेवराचे रक्षण करणारे हे सारे शोधत रहातात अंधारात

लेखण्यांचा शोध घेतात, निबं शोधतात.

शब्दांच्या कणांनी लिंपून गेलेले,

जखमी शब्दांनी फुटून गेलेले दगड.

अदृश्य शाईच्या हरपत्या आवाजामागोमाग,

गोळ्यांचे आत्मेही फुटून जातात जेव्हा

ते दगडांच्या हृदयांचाही चक्काचूर करतात.

ज्या ज्या हातांनी शब्द फेकले,

त्या त्या हातांतून फुटतात जखमी दगडांचे हंबरडे.

दगडांचे अश्रू, दगडांचेच रक्त.

ते फेकत रहातात एकेक दगड.

दगडांच्याच स्मृतींखातर.

आणि प्रत्येक डोळ्यातूनही दगड घरंगळतात

आणि ज्या ओठांतून गुणगुण होते... ‘दगड, दगड, दगड’,

उमटतात धूसरसे शब्द...

या हातांतला प्रत्येक दगड आहे एकेक शब्द...

पाषाणवत् झालेला

आणि प्रत्येक हाताला गंध लागलेला आहे…

स्वातंत्र्याचा.

-    शाहनाझ बशीर (काश्मिरी कवी)

Stones

Dusty, calloused hands of hope write
Heavy, hard sentences of stones
And throw them
Word by word,
On the streets and lanes and by-lanes of a paper.
They fall off the paper and heap up—powdered words:
Detritus of truth, the alphabets of stones.
Strewn at crossroads and near spiked iron barricades
That guard the barbarians of the strife-torn city
Who are even afraid of the stones of tombstones,

Yet order gouging out of eyes of dreams
To deconstruct the stones.
In the darkness the guardians of dead conscience
Search for clues of pens—nab nibs,
Soiled with motes of words,
Battered words that distort even the stones.
Trailing after the lost voice of the fugitive ink,
Spirit of the bullets breaks where
They shatter the hearts of stones.
From each hand that has thrown words,
Come the cries of wounded stones:
Tears of stones, blood of stones.
They throw them stone by stone,
In the memory of stones.
And from each eye that sheds stones,
And each lip that croons,“stones,”
Come these amorphous words.
Each stone is a word, petrified,
In each hand that smells of freedom.

Shahnaz Bashir